การห้ามเลือด

    การบาดเจ็บใดๆ ที่แม้จะเห็นเพียงบาดแผลภายนอกเล็กน้อย แต่อาจเป็นสาเหตุให้อวัยวะภายในบาดเจ็บรุนแรงได้

และทําให้เลือดออกมากจนช็อก หรือเลวร้ายกว่านั้น หากปล่อยให้ผู้ป่วยเลือดไหลไม่หยุด

การห้ามเลือดอย่างถูกวิธีจำเป็นต้องคำนึงถึงความสะอาดของแผล การทำให้เลือดหยุดให้เร็วที่สุด 
และมีข้อควรระวังบางอย่างที่ผู้ปฐมพยาบาลต้องระมัดระวัง
•   ให้ใช้มือกดบนแผลด้วยผ้าสะอาด ผ้าก๊อซ หรือทิชชู่ จนกว่าเลือดจะหยุดไหล 
•   หากเลือดไหลซึมบริเวณผ้า อย่าเปลี่ยนผ้า แต่ให้นำผ้าใหม่อีกผืนมากดทับลงไปบนผ้าเดิม และห้ามหยุดกดแผล
•   หากเป็นแผลบริเวณขาหรือแขน ให้ยกขา หรือแขนให้สูงกว่าหัวใจถ้าเป็นไปได้ เพื่อช่วยให้เลือดหยุดไหลเร็วขึ้น 
•   ต้องล้างมือทั้งหลังห้ามเลือด และก่อนที่จะทำแผล 
•   ห้ามใช้เชือกรัดแผล นอกจากในกรณีที่ห้ามเลือดโดยวิธีกดแผลแล้วไม่ได้ผล
การทำความสะอาดแผล
   ให้ล้างแผลด้วยสบู่และน้ำอุ่น โดยล้างสบู่ออกให้สะอาดเพื่อป้องกันการระคายเคือง 
และไม่ควรใช้ไฮโดรเจนเปอร์ออกไซด์ (Hydrogen peroxide) หรือ ไอโอดีน 
เนื่องจากอาจไปทำลายเนื้อเยื่อบริเวณบาดแผลได้การทำแผล
ใช้ครีมที่มีฤทธิ์ฆ่าเชื้อแบคทีเรียทาลงบนแผล เพื่อลดความเสี่ยงของการติดเชื้อบริเวณแผล 
จากนั้นปิดแผลด้วยพลาสเตอร์หรือผ้าปิดแผลที่สะอาด และให้เปลี่ยนผ้าปิดแผลหรือ
พลาสเตอร์ใหม่ทุกวัน เพื่อให้แผลแห้งและสะอาดอยู่เสมอแผลแบบไหนที่ควรนำส่งโรงพยาบาล
เมื่อเกิดบาดแผลเลือดไหลที่ไม่ร้ายแรง การปฐมพยาบาลเบื้องต้นอาจเพียงพอสำหรับ
ป้องกันไม่ให้เลือดหยุดไหล และไม่ให้เชื้อโรคเข้าสู่บาดแผลได้ แต่ก็ยังมีแผลบางรูปแบบ 
หรืออาการเลือดออกที่ผิดปกติ รวมถึงบริเวณอวัยวะที่เกิดบาดแผลซึ่งต้องได้รับความช่วยเหลือจากแพทย์เท่านั้น เช่น 
•   มีเลือดไหลออกจากแผลมากผิดปกติ
•   มีเลือดออกภายใน
•   เป็นแผลที่ช่องท้อง หรือบริเวณหน้าอก
•   เลือดยังไม่หยุดไหลภายใน 10 นาทีหลังจากพยายามห้ามเลือดแล้ว
•   มีเลือดพุ่งออกจากแผล
•   แผลมีขอบเปิด หรือแผลกว้าง
•   เป็นแผลบริเวณบนใบหน้า
•   มีสิ่งสกปรกหรือเศษสิ่งของต่างๆ อยู่ในแผล
•   แผลเริ่มมีการติดเชื้อ เช่น มีอาการแดง บวมบริเวณแผล มีหนอง หรือมีไข้ขึ้น
•   รู้สึกชาไปทั่วบริเวณแผล 
•   มีรอยแดงรอบแผล
•   เป็นบาดแผลถูกแทง หรือแผลลึก 
•   ผู้ได้รับบาดเจ็บยังไม่เคยได้รับวัคซีนบาดทะยักมาก่อนในระยะเวลา 5 ปี
จะเห็นได้ว่าขั้นตอนการปฐมพยาบาลเมื่อบาดแผลมีเลือดออกไม่ได้มี
ความซับซ้อนมากมายนัก เพียงแต่ต้องรู้วิธีการห้ามเลือดที่ถูกวิธี การทำให้แผลสะอาด 
และอาจต้องสังเกตลักษณะของแผลว่ามีความร้ายแรงมากขนาดไหน เพียงเท่านี้บาดแผล
ก็จะได้รับการรักษาอย่างถูกต้อง สะอาดและไม่ลุกลามไปถึงการติดเชื้อได้